İnsanoğlu her gün bilinçli veya bilinçsiz olarak binlerce küçük ya da büyük karar vermek zorundadır. Ancak genel inancın aksine, bu karar alma süreçleri tamamen rasyonel ve mantıklı bir zeminde ilerlemez. Beynimiz, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla sürekli kısa yollar ve bilişsel şablonlar kullanarak hızlı kararlar üretir. Daniel Kahneman'ın "hızlı ve yavaş düşünme" teorisi, beynin sezgisel ve analitik olmak üzere iki farklı sistemle çalıştığını ortaya koymuştur. Günlük hayattaki tercihlerin büyük bir çoğunluğu, otomatik pilotta çalışan bu sezgisel ve duygusal sistem tarafından belirlenir. Mantık ise genellikle, çoktan verilmiş olan duygusal kararları meşrulaştırmak ve haklı çıkarmak için sonradan devreye girer.
Duygusal durumumuz, açlık seviyemiz veya uyku kalitemiz gibi fizyolojik etkenler bile kararlarımız üzerinde doğrudan etkilidir. Örneğin stres altında olan bir birey, uzun vadeli faydaları düşünmek yerine anlık rahatlamayı seçecek kararlara yönelir. Seçeneklerin sunuluş biçimi, çerçeveleme etkisi adı verilen bir psikolojik yanılsamayla algılarımızı tamamen değiştirebilir. Pazarlama uzmanları bu zafiyeti bildikleri için fiyatlandırma ve kampanya stratejilerini tamamen karar alma zaaflarımız üzerine kurarlar. Karşılaştırma yaparken ilk gördüğümüz bilgiye takılı kalma durumu olan çıpalama etkisi de sıkça düştüğümüz bir yanılgıdır. Tüm bu faktörler, tamamen bağımsız kararlar aldığımızı düşünürken aslında ne kadar yönlendirilebilir olduğumuzu kanıtlar.
Karar alma kalitesini artırmak için bireyin kendi bilişsel önyargılarının farkına varması ve bunları kontrol edebilmesi gerekir. Önemli kararlar öncesinde duygusal yoğunluğun geçmesini beklemek ve konuya uzaktan bakabilmek büyük bir avantaj sağlar. Artı ve eksi listeleri yapmak gibi eski moda yöntemler, mantıksal beyni devreye sokmak için hala en etkili yollardan biridir. Çevreden gelen tavsiyeleri süzgeçten geçirmek, ancak farklı perspektiflere de açık olmak karar süreçlerini zenginleştirir. Karar felci yaşamamak için mükemmel seçeneği aramak yerine, yeterince iyi olanla ilerlemeyi bilmek de önemlidir. Sonuç olarak iyi karar vermek doğuştan gelen bir yetenek değil, pratikle geliştirilebilen bir zihinsel kas grubudur.